Chemia • materiał flagowy

Stechiometria od zera do matury

Pełny tok rozwiązywania zadań: mol, proporcje, reagent ograniczający, roztwory i wydajność.

Mol i masa molowa

Mol opisuje liczbę cząstek, a nie masę. Dlatego bezpieczny schemat to masa → mole → proporcja z równania → szukana wielkość.

Przykład: 9,0 g H₂O to 0,50 mola H₂O.

Równanie reakcji

Najpierw bilansujesz reakcję. Współczynniki opisują stosunek molowy reagentów i produktów.

Przykład: Jeżeli 2 mol A daje 3 mol B, to 0,40 mol A daje 0,60 mol B.

Reagent ograniczający

Przy dwóch substratach ustal, którego zabraknie wcześniej. Porównuj liczbę moli podzieloną przez współczynnik stechiometryczny.

Przykład: Dla 2A+B→C: 0,60/2 < 0,40/1, więc ogranicza A.

Roztwory

Dla stężenia molowego korzystasz z n=c·V, gdzie V podajesz w dm³.

Przykład: 100 ml roztworu 0,50 mol/dm³ zawiera 0,050 mola.

Wydajność

Najpierw liczysz produkt teoretyczny, dopiero potem uwzględniasz wydajność.

Przykład: 10 g teoretycznie i 75% wydajności daje 7,5 g rzeczywiście.

Zadania kontrolne

Zadanie 1

Ile moli jest w 11,7 g NaCl przy M=58,5 g/mol?

Odpowiedź: 0,200 mol.

Zadanie 2

W reakcji 2H₂+O₂→2H₂O reaguje 0,30 mol H₂. Ile moli wody może powstać?

Odpowiedź: 0,30 mol.

Zadanie 3

200 ml roztworu 0,25 mol/dm³ zawiera ile moli?

Odpowiedź: 0,050 mol.

Checklista

  • ✓ Czy równanie jest zbilansowane?
  • ✓ Czy przeliczyłem dane na mole?
  • ✓ Czy sprawdziłem reagent ograniczający?
  • ✓ Czy wynik ma właściwą jednostkę?
ŹRÓDŁA I ODPOWIEDZIALNOŚĆ

Materiał edukacyjny, nie oficjalny komunikat CKE

Maturivo tworzy własne objaśnienia i zadania treningowe. W sprawach oficjalnych terminów, zasad i wymagań nadrzędne są aktualne dokumenty Centralnej Komisji Egzaminacyjnej.

Jeżeli zauważysz błąd merytoryczny lub niejasne wyjaśnienie, możesz go zgłosić. Treść ma być poprawiana, a nie utrzymywana tylko dlatego, że została wcześniej opublikowana.